Η κατάθεσή του νομοσχεδίου αναμένεται μετά το Πάσχα - Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αποτελούν έναν θεσμό που λειτουργεί συμπληρωματικά προς το δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης
Νέο πλαίσιο στο ασφαλιστικό αναμένεται να δημιουργήσει το νομοσχέδιο που σχεδιάζει το υπουργείο Εργασίας για την ενίσχυση των Επαγγελματικών Ταμείων (ΤΕΑ), τα οποία μπορούν να ενισχύουν με τρίτη σύνταξη που μπορεί να φτάνει τα 500 ευρώ με 35 χρόνια ασφάλισης.
Το νομοσχέδιο βρίσκεται σε τροχιά κατάθεσης στη Βουλή αμέσως μετά το Πάσχα και αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στον λεγόμενο δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού, με στόχο την ενίσχυση της συμπληρωματικής αποταμίευσης για τη σύνταξη και την αύξηση των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών.
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αποτελούν έναν θεσμό που λειτουργεί συμπληρωματικά προς το δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
Πρόκειται για μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου που γίνονται συνήθως σε επίπεδο επιχειρήσεων ή επαγγελματικού κλάδου και χρηματοδοτούνται από εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών.
Οι εισφορές αυτές επενδύονται, με στόχο τη δημιουργία ενός πρόσθετου κεφαλαίου το οποίο αποδίδεται στον ασφαλισμένο κατά τη συνταξιοδότησή του.
Οι στόχοι
Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο στοχεύει πρωτίστως στη διεύρυνση της συμμετοχής των εργαζομένων και των προϊόντων στα επαγγελματικά ταμεία.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται:
1. Η απλούστευση των διαδικασιών ίδρυσης νέων ταμείων, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα σε περισσότερους επαγγελματικούς κλάδους ή ομάδες να δημιουργήσουν τα δικά τους σχήματα επαγγελματικής ασφάλισης.
2. Η σύσταση επαγγελματικών ταμείων από ομοειδείς κλάδους, στα οποία θα έχουν δικαίωμα να ασφαλιστούν και εργαζόμενοι από άλλους τομείς.
3. Η ελεύθερη μεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από την ιδιωτική ασφάλιση σε ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης και αντίστροφα, ώστε οι ασφαλισμένοι να επιλέγουν φορέα και προγράμματα με καλύτερες παροχές.
4. Η είσοδος των τραπεζών στον χώρο της επαγγελματικής ασφάλισης μέσα από τη δημιουργία επενδυτικών ταμείων στα οποία θα μπορούν να ενταχθούν οι ασφαλισμένοι οποιουδήποτε κλάδου, με ή και χωρίς εργοδοτική συμμετοχή.
5. Η μείωση της φορολογίας των παροχών, που είναι υψηλή και ξεκινά με 20% για παροχές που αντιστοιχούν σε έως 5 έτη ασφάλισης, και υποχωρεί σταδιακά στο 5% για όσους παραμείνουν ασφαλισμένοι από 20 έτη και άνω. Η υψηλή φορολογία αποτελεί αντικίνητρο όχι μόνον για τους νέους, αλλά και για την είσοδο μεγαλύτερης ηλικίας ασφαλισμένων, όπως οι 55άρηδες αλλά ακόμα και οι 60άρηδες ασφαλισμένοι.
Καθορισμένες παροχές
Τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα είναι καθορισμένων παροχών, βάσει των οποίων οι ασφαλισμένοι θα πάρουν ένα συγκεκριμένο ποσό, το οποίο υπολογίζεται με βάση τη διάρκεια της απασχόλησής τους και τη διατήρηση καθορισμένων αποδοχών.
Αλλά και καθορισμένων εισφορών, βάσει των οποίων οι συνταξιοδοτικές παροχές του εργαζομένου εξαρτώνται από τις καταβληθείσες εισφορές και από την απόδοση των σχετικών επενδύσεων.
Με τις αλλαγές που προωθούνται στα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, θα μπορούν να ασφαλίζονται μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες από οποιονδήποτε κλάδο.
Το ποσό σύνταξης που θα μπορούν να πάρουν οι νέοι ασφαλισμένοι από ένα ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης θα είναι συνάρτηση του χρόνου ασφάλισης, της ηλικίας, των εισφορών που θα έχουν καταβάλει, αλλά και της βιωσιμότητας του φορέα.
Οι νέες ρυθμίσεις
Το νέο σχήμα του ασφαλιστικού, μόλις τεθούν σε εφαρμογή οι νέες ρυθμίσεις για τα επαγγελματικά ταμεία, θα περιλαμβάνει:
- Το δημόσιο σύστημα ασφάλισης ως πρώτο πυλώνα, με την κύρια και επικουρική σύνταξη υπό την εγγύηση του κράτους.
- Τον δεύτερο πυλώνα, που θα είναι οι συντάξεις από τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, χωρίς να τελούν υπό την εγγύηση, αλλά υπό τον έλεγχο του κράτους.
- Τον τρίτο πυλώνα, που είναι η ιδιωτική ασφάλιση μέσα από τα συνταξιοδοτικά προγράμματα των ασφαλιστικών εταιρειών.
Η ενίσχυση των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης αποτελεί στρατηγικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς, όπως αναφέρει σε έκθεσή του το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (Μάιος 2025), οι συντάξεις από τα επαγγελματικά ταμεία θα μπορούσαν να μειώσουν το βάρος που σηκώνει ο πρώτος πυλώνας των δημόσιων συνταξιοδοτικών συστημάτων από το δημογραφικό και τις δημοσιονομικές προκλήσεις.
Τα βήματα που έχουν γίνει για την ανάπτυξη των επαγγελματικών ταμείων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο δεν είναι αρκετά, όπως αναφέρει η έκθεση, και συστήνεται στα κράτη-μέλη να ενθαρρύνουν τη δημιουργία τέτοιων ταμείων με τις απαιτούμενες νομοθετικές ρυθμίσεις.
Ένας από τους λόγους που η Ελλάδα είναι ουραγός στην επαγγελματική ασφάλιση σε σχέση με την υπόλοιπη Ε.Ε. είναι επειδή το ποσοστό αναπλήρωσης που παίρνουν οι ασφαλισμένοι από την κύρια και επικουρική σύνταξη φτάνει στο 78% και είναι το δεύτερο υψηλότερο στην Ε.Ε μετά την Ισπανία.
Ο χάρτης των επαγγελματικών ταμείων
Σήμερα υπάρχουν 33 ΤΕΑ στη χώρα μας από τα οποία τα 29 είναι προαιρετικής και τα 4 υποχρεωτικής ασφάλισης από τα οποία καλύπτονται 222.671 εργαζόμενοι, αντιπροσωπεύοντας το 4,85% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού και το 5,97% των απασχολούμενων στην αγορά εργασίας.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η συνολική αξία του ενεργητικού των ταμείων ανέρχεται στα 2,74 δισ. ευρώ, με τα αμοιβαία κεφάλαια να αποτελούν την αφορμή της αυξημένης κατά 4% της συνολικής αξίας του ενεργητικού τους.
Η αξία των συνολικών τοποθετήσεων των Ταμείων σε χρεωστικούς τίτλους παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη στα 1.165 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025, καθώς οι καθαρές πωλήσεις ομολόγων του εσωτερικού αντισταθμίστηκαν από καθαρές αγορές ομολόγων του εξωτερικού.
Το ποσοστό των χρεωστικών τίτλων επί του συνολικού ενεργητικού μειώθηκε στο 42,5% το γ΄ τρίμηνο, έναντι 44,1% το προηγούμενο τρίμηνο.
Η αξία των συνολικών τοποθετήσεων σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων αυξήθηκε στα 979 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025, έναντι 901 εκατ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.
Το ποσοστό των τοποθετήσεων σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων επί του συνόλου του ενεργητικού αυξήθηκε στο 35,7%, έναντι 34,2% το προηγούμενο τρίμηνο.
Η αξία των συνολικών τοποθετήσεων σε μετοχές και λοιπά μέσα κυριότητας αυξήθηκε στα 467 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025, έναντι 423 εκατ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο, εξέλιξη που οφείλεται τόσο σε καθαρές αγορές μετοχών του εξωτερικού όσο και σε άνοδο των αποτιμήσεών τους.
Το ποσοστό των τοποθετήσεων σε μετοχές επί του συνόλου του ενεργητικού αυξήθηκε στο 17,0%, το γ΄ τρίμηνο του 2025, έναντι 16,0% το προηγούμενο τρίμηνο.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Το νομοσχέδιο βρίσκεται σε τροχιά κατάθεσης στη Βουλή αμέσως μετά το Πάσχα και αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στον λεγόμενο δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού, με στόχο την ενίσχυση της συμπληρωματικής αποταμίευσης για τη σύνταξη και την αύξηση των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών.
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αποτελούν έναν θεσμό που λειτουργεί συμπληρωματικά προς το δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
Πρόκειται για μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου που γίνονται συνήθως σε επίπεδο επιχειρήσεων ή επαγγελματικού κλάδου και χρηματοδοτούνται από εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών.
Οι εισφορές αυτές επενδύονται, με στόχο τη δημιουργία ενός πρόσθετου κεφαλαίου το οποίο αποδίδεται στον ασφαλισμένο κατά τη συνταξιοδότησή του.
Οι στόχοι
Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο στοχεύει πρωτίστως στη διεύρυνση της συμμετοχής των εργαζομένων και των προϊόντων στα επαγγελματικά ταμεία.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται:
1. Η απλούστευση των διαδικασιών ίδρυσης νέων ταμείων, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα σε περισσότερους επαγγελματικούς κλάδους ή ομάδες να δημιουργήσουν τα δικά τους σχήματα επαγγελματικής ασφάλισης.
2. Η σύσταση επαγγελματικών ταμείων από ομοειδείς κλάδους, στα οποία θα έχουν δικαίωμα να ασφαλιστούν και εργαζόμενοι από άλλους τομείς.
3. Η ελεύθερη μεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από την ιδιωτική ασφάλιση σε ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης και αντίστροφα, ώστε οι ασφαλισμένοι να επιλέγουν φορέα και προγράμματα με καλύτερες παροχές.
4. Η είσοδος των τραπεζών στον χώρο της επαγγελματικής ασφάλισης μέσα από τη δημιουργία επενδυτικών ταμείων στα οποία θα μπορούν να ενταχθούν οι ασφαλισμένοι οποιουδήποτε κλάδου, με ή και χωρίς εργοδοτική συμμετοχή.
5. Η μείωση της φορολογίας των παροχών, που είναι υψηλή και ξεκινά με 20% για παροχές που αντιστοιχούν σε έως 5 έτη ασφάλισης, και υποχωρεί σταδιακά στο 5% για όσους παραμείνουν ασφαλισμένοι από 20 έτη και άνω. Η υψηλή φορολογία αποτελεί αντικίνητρο όχι μόνον για τους νέους, αλλά και για την είσοδο μεγαλύτερης ηλικίας ασφαλισμένων, όπως οι 55άρηδες αλλά ακόμα και οι 60άρηδες ασφαλισμένοι.
Καθορισμένες παροχές
Τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα είναι καθορισμένων παροχών, βάσει των οποίων οι ασφαλισμένοι θα πάρουν ένα συγκεκριμένο ποσό, το οποίο υπολογίζεται με βάση τη διάρκεια της απασχόλησής τους και τη διατήρηση καθορισμένων αποδοχών.
Αλλά και καθορισμένων εισφορών, βάσει των οποίων οι συνταξιοδοτικές παροχές του εργαζομένου εξαρτώνται από τις καταβληθείσες εισφορές και από την απόδοση των σχετικών επενδύσεων.
Με τις αλλαγές που προωθούνται στα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, θα μπορούν να ασφαλίζονται μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες από οποιονδήποτε κλάδο.
Το ποσό σύνταξης που θα μπορούν να πάρουν οι νέοι ασφαλισμένοι από ένα ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης θα είναι συνάρτηση του χρόνου ασφάλισης, της ηλικίας, των εισφορών που θα έχουν καταβάλει, αλλά και της βιωσιμότητας του φορέα.
Οι νέες ρυθμίσεις
Το νέο σχήμα του ασφαλιστικού, μόλις τεθούν σε εφαρμογή οι νέες ρυθμίσεις για τα επαγγελματικά ταμεία, θα περιλαμβάνει:
- Το δημόσιο σύστημα ασφάλισης ως πρώτο πυλώνα, με την κύρια και επικουρική σύνταξη υπό την εγγύηση του κράτους.
- Τον δεύτερο πυλώνα, που θα είναι οι συντάξεις από τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, χωρίς να τελούν υπό την εγγύηση, αλλά υπό τον έλεγχο του κράτους.
- Τον τρίτο πυλώνα, που είναι η ιδιωτική ασφάλιση μέσα από τα συνταξιοδοτικά προγράμματα των ασφαλιστικών εταιρειών.
Η ενίσχυση των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης αποτελεί στρατηγικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς, όπως αναφέρει σε έκθεσή του το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (Μάιος 2025), οι συντάξεις από τα επαγγελματικά ταμεία θα μπορούσαν να μειώσουν το βάρος που σηκώνει ο πρώτος πυλώνας των δημόσιων συνταξιοδοτικών συστημάτων από το δημογραφικό και τις δημοσιονομικές προκλήσεις.
Τα βήματα που έχουν γίνει για την ανάπτυξη των επαγγελματικών ταμείων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο δεν είναι αρκετά, όπως αναφέρει η έκθεση, και συστήνεται στα κράτη-μέλη να ενθαρρύνουν τη δημιουργία τέτοιων ταμείων με τις απαιτούμενες νομοθετικές ρυθμίσεις.
Ένας από τους λόγους που η Ελλάδα είναι ουραγός στην επαγγελματική ασφάλιση σε σχέση με την υπόλοιπη Ε.Ε. είναι επειδή το ποσοστό αναπλήρωσης που παίρνουν οι ασφαλισμένοι από την κύρια και επικουρική σύνταξη φτάνει στο 78% και είναι το δεύτερο υψηλότερο στην Ε.Ε μετά την Ισπανία.
Ο χάρτης των επαγγελματικών ταμείων
Σήμερα υπάρχουν 33 ΤΕΑ στη χώρα μας από τα οποία τα 29 είναι προαιρετικής και τα 4 υποχρεωτικής ασφάλισης από τα οποία καλύπτονται 222.671 εργαζόμενοι, αντιπροσωπεύοντας το 4,85% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού και το 5,97% των απασχολούμενων στην αγορά εργασίας.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η συνολική αξία του ενεργητικού των ταμείων ανέρχεται στα 2,74 δισ. ευρώ, με τα αμοιβαία κεφάλαια να αποτελούν την αφορμή της αυξημένης κατά 4% της συνολικής αξίας του ενεργητικού τους.
Η αξία των συνολικών τοποθετήσεων των Ταμείων σε χρεωστικούς τίτλους παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη στα 1.165 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025, καθώς οι καθαρές πωλήσεις ομολόγων του εσωτερικού αντισταθμίστηκαν από καθαρές αγορές ομολόγων του εξωτερικού.
Το ποσοστό των χρεωστικών τίτλων επί του συνολικού ενεργητικού μειώθηκε στο 42,5% το γ΄ τρίμηνο, έναντι 44,1% το προηγούμενο τρίμηνο.
Η αξία των συνολικών τοποθετήσεων σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων αυξήθηκε στα 979 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025, έναντι 901 εκατ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.
Το ποσοστό των τοποθετήσεων σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων επί του συνόλου του ενεργητικού αυξήθηκε στο 35,7%, έναντι 34,2% το προηγούμενο τρίμηνο.
Η αξία των συνολικών τοποθετήσεων σε μετοχές και λοιπά μέσα κυριότητας αυξήθηκε στα 467 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025, έναντι 423 εκατ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο, εξέλιξη που οφείλεται τόσο σε καθαρές αγορές μετοχών του εξωτερικού όσο και σε άνοδο των αποτιμήσεών τους.
Το ποσοστό των τοποθετήσεων σε μετοχές επί του συνόλου του ενεργητικού αυξήθηκε στο 17,0%, το γ΄ τρίμηνο του 2025, έναντι 16,0% το προηγούμενο τρίμηνο.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών